Không phải cứ lắp đặt đầy đủ thiết bị là hệ thống PCCC chung cư sẽ hoạt động hiệu quả, điều quan trọng nằm ở việc thiết kế, bố trí thiết bị phù hợp với từng khu vực và duy trì kiểm tra, bảo trì theo yêu cầu. Vậy một hệ thống PCCC chung cư gồm những gì? Mỗi một khu vực cần thiết kế ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc nắm rõ kiến thức cần thiết để đánh giá và quản lý hiệu quả, hãy cùng FAF Valve theo dõi ngay nhé!
Tìm hiểu chung về hệ thống PCCC chung cư
Hệ thống PCCC chung cư là hệ thống gồm tập hợp các thiết bị phòng cháy và chữa cháy được thiết kế đồng bộ giúp hạn chế tối đa hậu quả do cháy nổ gây ra và bảo vệ tính mạng con người, tài sản. Hệ thống này được chuyên dùng trong hệ thống khu chung cư bao gồm tầng hầm, khu thương mại, phòng kỹ thuật, khu nhà ở,…
So với nhà ở riêng lẻ, chung cư có đặc điểm là nhiều tầng, mật độ cư dân cao và không gian sử dụng đa dạng, nhiều khu vực có nguy cơ cháy và lây lan nhanh. Vì vậy, phương án hệ thống PCCC chung cư cần được xây dựng đồng hồ, phù hợp với quy mô và khả năng chữa cháy kịp thời, hiệu quả.
Đặc biệt, lợi ích một hệ thống chữa cháy chung cư mang lại còn góp phần phát hiện và kiểm soát đám cháy nhanh chóng. Một số hệ thống thiết kế đầu phun sprinkler tự động, hỗ trợ dập tắt đám cháy khi nhiệt độ vượt ngưỡng cài đặt, hạn chế cháy lan qua các khu vực khác và giảm thiểu thiệt hại tài sản cũng như mức độ hư hỏng của căn hộ.
Cấu tạo hệ thống PCCC chung cư hiện nay
Hệ thống PCCC chung cư bao gồm những gì? Đây là câu hỏi luôn được nhiều bạn đọc và khách hàng quan tâm khi tìm hiểu và thiết kế hệ thống chữa cháy chung cư. Nhìn chung, hệ thống này cơ bản bao gồm các bộ phận chính như sau:
Hệ thống báo cháy
Đây là hệ thống cảnh báo hỏa hoạn và có nhiệm vực phát hiện dấu hiệu bất thường, truyền tín hiệu đến trung tâm báo cháy và phát cảnh báo để người bên trong xử lý kịp thời. Do đó, hệ thống báo cháy thường gặp như đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút báo cháy, chuông còi, đèn báo cháy,…
Hệ thống chữa cháy
Là thành phần quan trọng trong các công trình chung cư và có nhiệm vụ cung cấp chất chữa cháy như nước, bọt,… đến khu vực xảy ra cháy thông qua các thiết bị chữa cháy phù hợp. Thông thường, hệ thống chữa cháy của chung cư gồm đường ống, phụ kiện, máy bơm và van công nghiệp để vận hành.
Trong đó, các hệ thống chữa cháy chung cư được ứng dụng phổ biến gồm:
- Hệ thống chữa cháy tự động sprinkler: Được bố trí song song với hệ thống báo cháy giúp kịp thời cảnh báo và dập tắt đám cháy đang có nguy cơ bùng phát. Hệ thống này trang bị đầu phun sprinkler tự động, tự động phun nước xuống nhà hoặc phun ngang theo thiết kế.
- Hệ thống chữa cháy vách tường: Gồm các tủ chữa cháy gồm cuộn dây chữa cháy, vòi chữa cháy, bình chữa cháy,… được đặt ngay vị trí dễ tiếp cận như hành lang, cầu thang,… giúp xử lý đám cháy đồng thời khi đầu phun sprinkler chưa xử lý kịp, tối ưu thời gian dập tắt đám cháy.
- Hệ thống chữa cháy bằng bọt: Hệ thống này thường được lắp tại khu vực hầm xe của chung cư, khu vực dễ cháy và nguy hiểm cao khi có cháy. Bởi nước không thể dập tắt lửa cháy từ xăng nên cần sử dụng các loại bọt để bao phủ toàn bộ bề mặt đám cháy, hạn chế cháy bùng phát lớn.
Hệ thống hút khói và tăng áp cầu thang thoát hiểm
Đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lối thoát nạn khi xảy ra hỏa hoạn tại chung cư và bao gồm thiết bị hút khói tại hành lang, khu vực cần kiểm soát khói và hệ thống tăng áp cầu thang hoặc buồng đệm theo thiết kế. Từ đó, hạn chế khói xâm nhập vào khu vực được bảo vệ, hỗ trợ duy trì điều kiện thoát nạn an toàn cho cư dân và tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng chữa cháy tiếp cận.
Hệ thống chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn
Khi xảy ra cháy, nguồn điện chiếu sáng thông thường có thể bị gián đoạn hoặc khu vực thoát nạn bị khói che khuất tầm nhìn nên hệ thống chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn giúp cư dân nhận biết hướng di chuyển, xác định lối ra và tiếp cận cầu thang thoát hiểm trong điều kiện khẩn cấp.
Nguồn điện dự phòng cho hệ thống PCCC chung cư
Trong trường hợp xảy ra sự cố cháy, toàn bộ hệ thống điện của chung cư sẽ được cấp từ máy phát điện dự phòng, giúp sử dụng các thiết bị điện khác khi cần thiết, hỗ trợ công tác cứu nạn, cứu hỏa.
Các khu vực cần bảo vệ bằng hệ thống PCCC chung cư
Việc phân chia khu vực bảo vệ là bước quan trọng khi thiết kế hệ thống PCCC chung cư bởi mỗi khu vực sẽ có công năng và nguy cơ cháy khác nhau. Vì thế, các khu vực cần được ưu tiên bố trí hệ thống chữa cháy chung cư như:
- Khu căn hộ: Đây là không gian sinh hoạt thường xuyên của cư dân và có thể phát sinh cháy do nấu ăn, thiết bị điện,… nên cần phương tiện báo cháy và chữa cháy phù hợp.
- Khu vực hành lang, sảnh chung cư và thang bộ: Khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc di chuyển và thoát nạn nên cần bố trí thiết bị báo cháy, chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn theo thiết kế, rõ ràng.
- Khu vực hầm, đỗ xe: Thường có không gian hạn chế, thông gió tự nhiên không thuận lợi và tập trung nhiều phương tiện, thiết bị điện nên cần hệ thống phát hiện cháy, chữa cháy, hút khói, chiếu sáng,…
- Khu vực phòng kỹ thuật hoặc có nguy cơ cháy cao: Cần trang bị đầy đủ hệ thống PCCC chung cư và phương pháp chữa cháy với chất chữa cháy phù hợp để đảm bảo dập tắt đám cháy kịp thời.
Quy định và tiêu chuẩn áp dụng cho hệ thống PCCC chung cư
Thiết kế và lắp đặt, quản lý hệ thống chữa cháy chung cư cần tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành cũng như quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp. Một số văn bản quan trọng cần tham khảo gồm:
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
- Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
- QCVN 06:2022/BXD và các sửa đổi, bổ sung còn hiệu lực, liên quan đến an toàn cháy cho nhà và công trình.
- TCVN 3890:2023 – Phòng cháy chữa cháy – Phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí.
- TCVN 7336:2021 – Phòng cháy chữa cháy – Hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt – Yêu cầu thiết kế và lắp đặt.
- Ngoài ra, các tiêu chuẩn liên quan đến hệ thống báo cháy, đầu phun, phương tiện chữa cháy và bảo trì thiết bị cũng cần xem xét để đáp ứng đúng quy định.
Câu hỏi thường gặp về hệ thống PCCC chung cư
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về hệ thống phòng cháy chữa cháy chung cư cùng lời giải đáp chi tiết, giúp bạn hiểu rõ hơn và chủ động đảm bảo an toàn phòng cháy, chữa cháy cho công trình.
Chung cư có bắt buộc phải lắp hệ thống Sprinkler không?
Không phải tất cả chung cư bắt buộc lắp hệ thống sprinkler bởi tùy vào quy mô, chiều cao, công năng, thời điểm xây dựng và quy chuẩn phòng cháy, chữa cháy áp dụng cho công trình. Do đó, cần các định chính xác và đối chiếu hồ sơ thiết kế, phạm vi bảo vệ, yêu cầu pháp lý tại thời điểm triển khai để có câu trả lời chính xác.
Hệ thống báo cháy có tự động kích hoạt máy bơm chữa cháy không?
Hệ thống báo cháy tự động không trực tiếp gửi tín hiệu điện để kích hoạt máy bơm chữa cháy. Bởi 2 hệ thống này hoạt động độc lập với cơ chế riêng biệt dựa vào áp lực nước và tình trạng cháy hiện tại. Vì thế, khi có cháy hệ thống báo cháy kích hoạt nhưng đến khi áp suất đường ống giảm thì hệ thống điều khiển bơm mới khởi động để cấp nước chữa cháy.
Bao lâu cần kiểm tra, bảo trì hệ thống PCCC chung cư?
Theo quy định hiện hành, thời gian kiểm tra và bảo trì hệ thống PCCC chung cư được phân theo từng hạng mục cụ thể. Nhưng nhìn chung, thời gian kiểm tra, bảo trì định kỳ ít nhất khoảng từ 6 – 12 tháng/lần để đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định, sẵn sàng sử dụng khi xảy ra sự cố.
Ngoài ra, cần kiểm tra bổ sung khi phát hiện dấu hiệu bất thường, sau sửa chữa hoặc sau sự cố và ghi nhận rõ ràng, kèm tình trạng thiết bị sau khi tiến hành sửa chữa, thay thế.
Trên đây là những thông tin vô cùng cần thiết khi tìm hiểu về hệ thống PCCC chung cư, mong rằng bài viết này sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hệ thống PCCC gồm những gì, khu vực nào cần bảo vệ và quy định cần xem xét. Đừng quên, chọn lựa các thiết bị trong hệ thống chữa cháy chất lượng như van cổng, van giảm áp, van 1 chiều,… tại FAF Valve để yên tâm về hiệu quả vận hành và độ bền sử dụng nhé~
