Chủ đề bài viết hôm nay, FAF Valve sẽ chia sẻ chi tiết về hệ thống chữa cháy bằng nước, đây là giải pháp PCCC được ứng dụng rộng rãi nhiều công trình nhờ khả năng hỗ trợ nhanh chóng, hiệu quả và tối ưu chi phí. Hãy cùng theo dõi bài dưới đây để tìm hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý và các dạng hệ thống chữa cháy bằng nước thông dụng nhé~
Khám phá hệ thống chữa cháy bằng nước là gì?
Hệ thống chữa cháy bằng nước là hệ thống PCCC sử dụng nước để dập tắt đám cháy và gồm tập hợp các thiết bị có nhiệm vụ lưu trữ, cấp, vận chuyển và phân phối nước đến khu vực xảy ra cháy. Với cách dập tắt cháy bằng nguồn nước phun trực tiếp lên vị trí cháy nên hệ thống PCCC này chủ yếu trong nhà máy, nhà xưởng, kho hàng, chung cư, khách sạn, bãi đỗ xe, TTTM,…
Bên cạnh đó, hệ thống PCCC bằng nước sử dụng đa dạng các thiết bị phun nước chữa cháy như đầu phun sprinkler hoạt động tự động, vòi chữa cháy hay đầu phun dạng tia cho các khu vực rộng lớn. Nhờ vậy, hệ thống chữa cháy bằng nước đem lại tính đa dạng về sự lựa chọn và đáp ứng với từng quy mô, thiết kế công trình sử dụng.
Đặc biệt, tại FAF Valve đang cung cấp trực tiếp các sản phẩm từ van cổng, van báo động, van bướm, van giảm áp, van 1 chiều, đường ống PCCC, phụ kiện lắp đặt trong hệ thống,… Đồng thời, với đội ngũ kỹ thuật chuyên môn cao sẽ hỗ trợ tư vấn lựa chọn thiết bị phù hợp và lắp đặt đúng chuẩn, đem lại đồ bền bỉ và hiệu quả cao.
Ưu điểm khi sử dụng hệ thống chữa cháy bằng nước
Hiện trên thị trường có nhiều hệ thống phòng cháy chữa cháy nhưng hệ thống chữa cháy bằng nước luôn được ưa chuộng bởi chúng mang lại nhiều ưu điểm nổi bật như:
- Chất dập tắt cháy bằng nước có khả năng hấp thụ nhiệt hiệu quả, giúp giảm nhiệt vật liệu đang cháy và hạn chế nguy cơ cháy lan ra ngoài hoặc lớn hơn.
- Hệ thống chữa cháy bằng nước được ứng dụng rộng rãi từ nhà ở, trung tâm thương mại, nhà xưởng, kho hàng,… đáp ứng theo diện tích, chiều cao, mức độ nguy hiểm cháy hay công năng sử dụng.
- Có thể vận hành tự động hoặc bằng tay nhờ thiết kế đầu phun dạng sprinkler hoặc họng cấp nước, giúp xử lý đám cháy kịp thời hiệu quả.
- Đặc biệt, hệ thống PCCC bằng nước sử dụng nguồn nước dự trữ chủ động, giúp đáp ứng nguồn nước nhanh chóng.
- Hệ thống dễ dàng kết hợp với các thiết bị giám sát như van báo động, công tắc áp suất, tủ điều khiển để phát hiện trạng thái, truyền tín hiệu cảnh báo và giúp người quản lý nhận biết sự cố.
- Ngoài ra, với cấu tạo đơn giản và chi phí đầu tư hệ thống chữa cháy bằng nước thấp nên dễ lắp đặt và bảo trì, bảo dưỡng so với nhiều hệ thống PCCC như khí hay bọt.
Cấu tạo chính trong hệ thống chữa cháy bằng nước hiện nay
Tùy theo quy mô công trình và phương án thiết kế, hệ thống phòng cháy chữa cháy bằng nước có thể bao gồm nhiều thành phần khác nhau và cơ bản gồm các thiết bị như:
- Nguồn cấp nước: Có thể là bể chứa, bể ngầm, bể mái hoặc nguồn cấp nước trực tiếp từ hệ thống cấp nước thành phố để cung cấp lượng nước và áp suất vận hành cần thiết.
- Máy bơm chữa cháy: Giúp tạo áp lực và cung cấp nước đến hệ thống đường ống, đầu phun hoặc họng nước. Máy bơm có 3 loại cơ bản như bơm chính, bơm dự phòng, bơm bù áp.
- Hệ thống đường ống dẫn nước: Gồm tuyến ống chính, ống nhánh, các đoạn phân phối và phụ kiện kết nối, điều hướng nước để vận chuyển đến thiết bị chữa cháy.
- Van và thiết bị điều khiển: Đây là loại thiết bị của hệ thống chữa cháy bằng nước vô cùng quan trọng có nhiệm vụ đóng mở, kiểm soát dòng nước, kích hoạt vận hành, ngăn dòng chảy ngược và duy trì áp suất ổn định. Phổ biến các dòng van cổng, van báo động, van 1 chiều, van giảm áp,…
- Thiết bị phun chữa cháy: Thiết bị trực tiếp phân phối nước đến khu vực cần chữa cháy và có thể sử dụng đầu phun sprinkler, họng nước chữa cháy, lăng phun, trụ cấp nước chữa cháy ngoài nhà,…
Nguyên lý hoạt động của hệ thống chữa cháy bằng nước
Nguyên lý hoạt động của hệ thống PCCC bằng nước theo chu trình cơ bản từ dự trữ nước – tạo áp lực – vận chuyển nước – phân phối đến khu vực cháy – giám sát trạng thái vận hành.
- Đối với hệ thống chữa cháy sprinkler: Khi nhiệt độ tại khu vực được bảo vệ tăng đến ngưỡng kích hoạt, đầu phun sprinkler sẽ mở và phun xuống khu vực xảy ra cháy. Đồng thời, kích hoạt báo động, gửi tín hiệu về hệ thống giám sát để thông báo đến mọi người.
- Đối với hệ thống chữa cháy vách tường: Khi phát hiện cháy, nhân viên cứu hỏa sẽ tiếp cận tủ chữa cháy và triển khai vòi, kết nối lăng phun và mở van theo hướng dẫn để phun nước đến vị trí cháy, không chế đám cháy khi điều kiện cho phép.
Dù áp dụng nguyên lý vận hành nào thì hệ thống chữa cháy bằng nước chỉ hoạt động hiệu quả khi nguồn nước đủ, đường ống thông suốt và van công nghiệp vận hành đúng trạng thái, đáp ứng thông số thiết kế.
Những loại hệ thống chữa cháy bằng nước thông dụng
Hiện nay, hệ thống PCCC bằng nước được triển khai với nhiều giải pháp, thiết kế khác nhau và hệ thống sprinkler tự động và hệ thống chữa cháy vách tường là 2 loại thường gặp:
Hệ thống chữa cháy bằng nước Sprinkler
Hệ thống chữa cháy sprinkler là hệ thống được thiết kế với mạng lưới đường ống trên cao kết hợp đầu phun tự động được đặt cố định trên đường ống. Trong đó, đầu phun được kết hợp với bộ phận cảm ứng nhiệt sẽ tự động kích hoạt phun nước khi nhiệt độ đạt ngưỡng thiết kế, giúp dập tắt đám cháy nhanh chóng.
Thông thường, các thành phần chính trong hệ thống chữa tự động sprinkler bằng nước gồm nguồn nước, máy bơm, đường ống, cụm van, đầu phun sprinkler. Và hệ thống được thiết kế với dạng đường ống ướt, đường ống khô giúp phù hợp với tình trạng công trình và nhu cầu sử dụng.
Đặc biệt, hệ thống PCCC sprinkler có ưu điểm là khả năng vận hành tự động dựa vào tác động nhiệt mà không cần người vận hành mở từng đầu phun. Cho nên, hệ thống này có thể kiểm soát đám cháy từ sớm và hạn chế sự phát triển của lửa nhanh chóng.
Hệ thống chữa cháy bằng nước vách tường
Đây là hệ thống cấp nước chữa cháy có các họng nước được bố trí tại vị trí thuận tiện bên trong công trình để nhân viên PCCC hoặc người có trách nhiệm sử dụng vòi và lăng phun để đưa nước đến khu vực cháy. Thông thường, hệ thống trang bị thêm hộp hoặc tủ chữa cháy kèm vòi, lăng phun và các phụ kiện kèm theo giúp dập tắt đám cháy nhanh chóng.
Đặc biệt, hệ thống PCCC vách tường có thể chữa cháy tại nhiều vị trí, dễ nhận biết và thao tác cùng kết hợp với các giải pháp chữa cháy khác theo thiết kế tổng thể.
Ngoài ra, các bạn đọc có thể tham khảo nhanh 2 loại hệ thống chữa cháy bằng nước bảng bảng dưới đây để lựa chọn hệ thống phù hợp với nhu cầu và công trình sử dụng:
| Tiêu chí | Hệ thống chữa cháy tự động sprinkler | Hệ thống chữa cháy vách tường |
| Mức độ tự động | Tự động 100% không cần can thiệp con người | Bán tự động hoặc thủ công, cần có con người thao tác trực tiếp |
| Cơ chế kích hoạt | Nhiệt độ đám cháy làm chảy hoặc nổ bầu thủy ngân đầu phun sprinkler ở trần nhà | Người dân hoặc lực lượng tại chỗ mở tủ, kéo vòi để sử dụng |
| Thiết bị đưa nước ra | Đầu phun Sprinkler | Họng nước, vòi và lăng phun |
| Yêu cầu vận hành | Cần thiết kế, kiểm tra và bảo trì đúng quy định | Cần kiểm tra thiết bị và huấn luyện người sử dụng |
| Khả năng kết hợp | Có thể kết hợp với hệ thống họng nước | Có thể bố trí độc lập hoặc kết hợp với hệ thống tự động theo thiết kế |
| Phạm vi phun nước | Phun từ trên trần xuống dưới, phủ kín diện tích khu vực cháy | Phun dạng tia hoặc chùng hẹp theo hướng người cầm lăng phun điều khiển |
| Thời gian phản ứng | Rất nhanh | Phụ thuộc vào thời gian phát hiện đám cháy và người chạy đến tủ mở |
| Khả năng gây hư hỏng | Chỉ mở tại khu vực có nhiệt độ cao, hạn chế thiệt hại do nước | Tập trung tại một điểm với lượng nước lớn, có thể gây ngập hoặc hư hỏng tài sản |
| Yêu cầu vận hành | Cần thiết kế, kiểm tra và bảo trì đúng quy định | Cần kiểm tra thiết bị và huấn luyện người sử dụng |
Tiêu chuẩn và quy chuẩn áp dụng cho hệ thống PCCC bằng nước
Các hệ thống chữa cháy bằng nước hiện nay đang được ứng dụng rộng rãi và phổ biến trong nhiều hệ thống khu dân cư, tòa nhà, nhà xưởng, trường học, trung tâm thương mại,… Và các hệ thống PCCC này đều đạt TCVN hệ thống chữa cháy bằng nước theo quy định, một số văn bản cần tham khảo:
- TCVN 3890:2023 – Phòng cháy chữa cháy – Phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình, văn bản này quy định việc trang bị và bố trí phương tiện theo phạm vi áp dụng.
- TCVN 7336:2021 – Phòng cháy chữa cháy – Hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt, đây là tcvn hệ thống chữa cháy bằng nước quan trọng khi thiết kế và lắp đặt hệ thống cần trong phạm vi tiêu chuẩn.
- TCVN 6305 – Hệ thống chữa cháy tự động sprinkler, tiêu chuẩn này liên quan đến những yêu cầu kỹ thuật của hệ thống sprinkler và cần xác định mức độ phù hợp của thiết bị.
- QCVN 06:2022/BXD và các sửa đổi, bổ sung còn hiệu lực, đây là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình, cần được xem xét khi đánh giá các yêu cầu an toàn cháy liên quan đến thiết kế.
Ngoài ra, tùy cấu hình hệ thống, cần đối chiếu các tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật liên quan đến cấp nước chữa cháy, máy bơm, đường ống, thiết bị, kiểm tra và nghiệm thu. Chính vì thế, đơn vị thi công, nhân viên kỹ thuật và doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ càng các tiêu chuẩn, quy định khi thiết kế hệ thống chữa cháy bằng nước để đảm bảo đúng quy định và hiệu quả sử dụng.
Có thể thấy rằng, hệ thống chữa cháy bằng nước giữ vai trò quan trọng trong công tác phòng cháy chữa cháy tại công trình dân dụng và công nghiệp. Nhưng để đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả thì cần sự phối hợp giữa các thiết bị từ van đến máy bơm, đường ống nên đừng quên lựa chọn bộ phận trong hệ thống PCCC chất lượng, đầy đủ chính sách bảo hành và hỗ trợ lắp đặt, bảo trì như tại FAF Valve!
